Sturende vragen vermijden? Het kan - maar je moet er wel wat voor doen

Heel belangrijk.png

Voor onderzoeksbureaus én opdrachtgevers ervan, is een inwonerconsultatie vaak een feest om te doen. Inwoners van alle rangen en standen betrekken bij een maatschappelijk relevant onderwerp: wie wil dat niet? Eén Eén komt echter steeds vaker voor: het verwijt van (te) sturende vragen. Of nog sterker, een sturende enquête. Hoe voorkom je dat je in deze valkuil valt?

Vraag aan mensen hoe belangrijk ze het overheidsdoel in kwestie vinden. Met een vijfpuntsschaal, van heel onbelangrijk tot heel belangrijk. Zoals hiernaast met de vraag hoe belangrijk men het vindt het huis in de toekomst zonder aardgas te verwarmen'. Het percentage dat dit (heel) onbelangrijk vindt, geeft een signaal af waar je wat mee moet én wat mee kunt.

Deze gesloten vraag laten we namelijk gevolgd worden door een open vraag naar toelichting. Dat geeft een schat aan argumenten. Deze analyseren we in drieën:

- voor mensen die het overheidsdoel (heel) belangrijk vinden

- voor mensen die neutraal antwoorden

- voor mensen die het overheidsdoel (heel) onbelangrijk vinden

Hiermee kunnen én voorstanders van het overheidsdoel in kwestie én critici daarvan, aangeven wat hen drijft. De resultaten van deze analyse zijn cruciaal voor de vervolgstappen: zowel voor beleid als communicatief.

Gouden tips

  1. Geef in inwonerconsultaties voor- én tegenstanders van een overheidsdoel nadrukkelijk de ruimte met behulp van open antwoordcategorieën

  2. Vraag daarna naar het waarom van het gegeven antwoord

  3. Betrek de antwoorden in je vervolgaanpak door te differentiëren per groep